Verhalen van de Jataka, wijze lessen voor leerlingen

Al eerder vond ik een boek met Boeddhistische sprookjes: Boeddhistische sprookjes uit de Jataka. Uit dit boek is het verhaal ‘De krokodil en de aap’ een grote favoriet bij kinderen. In dit verhaal is aap de domme krokodil te slim af. Het verhaal is een Jataka- verhaal, dat betekent letterlijk geboorteverhaal.  Ze vertellen over de vorige levens van de Boeddha, toen hij nog niet verlicht was en Boddhisata werd genoemd, dat is iemand op weg naar verlichting.

Zo’n Boddhisata moet nog vele wijze lessen leren, en toen volgelingen met hun problemen bij Boeddha kwamen, vertelde hij hen niet wat ze moesten doen, hij vertelde verhalen uit zijn vorige levens. De volgelingen konden dan zelf hun les trekken uit het verhaal.

Dat vind ik een mooi gegeven, en ik denk dat dat bij kinderen ook zo werkt. Het is in een groep niet altijd nodig en wenselijk om gevoelens en gebeurtenissen expliciet te bespreken. Een verhaal geeft een veilig referentiekader van waaruit kinderen, eventueel in gesprek met de leerkracht, in hun eigen tempo en op hun eigen manier hun lessen kunnen trekken.

De dieren in de verhalen uit de Jataka hebben menselijke eigenschappen en verlangens. De verhalen gaan bijvoorbeeld over vriendschap, delen, op jezelf vertrouwen, medeleven, schuldgevoel, vergissingen en problemen oplossen. Het zijn verhalen die leerkrachten kunnen vertellen, maar die ook heel goed door kinderen zelf verteld kunnen worden.

Een boek met bruikbare verhalen is ‘Boeddha’s beestenboek’ door Maria van Donkelaar en Martine van Rooijen, Jataka-verhalen zijn ook te vinden op de site van de Volksverhalenalmanak.

 

Annette Benedictus
Verhalen Zaaien is aan het ontkiemen en wordt gevormd door Annette Benedictus. Zij geniet al een leven lang van verhalen en heeft ruim voldoende ervaring in onder andere het onderwijs om haar plannen en idealen op deskundige wijze te delen.